تبلیغات
گفتمان خاكشناسی - خاک و خاکشناس:

گفتمان خاكشناسی

به امید روزی كه قدر خاك را هم بدانیم

شنبه 30 آبان 1388

خاک و خاکشناس:

نویسنده: سید عبدالله حسینی مهندس خاكشناسی   طبقه بندی: دیگر موضوعات، 

خاک و خاکشناس:

خاک، ترکیب پیچیده ای است که در شاخه های مختلف از علوم، مورد بررسی قرار میگیرد. از رشته خاکشناسی soil science که جنبه های زیستی آن را بیشتر از همه مورد توجه قرار میدهد تا رشته های مکانیک خاک که جنبه هائی از خاک را که در احداث سازه های مختلف مورد نیاز است، همه را در بر میگیرد.

شاید برای شما جالب باشد که بدانید حتی در ساخت شیره انگور و در قسمت های دیگر از صنایع غذائی و شوینده ها ، در صنایع فولاد، خاک نسوز،چینی، کاشی و حتی دفترچه های بیمه شما که دیگر کاربن نمی خواهد همه از نوعی از خاک در آن استفاده شده است.

از دید مهندسین کشاورزی یا خاکشناسان، خاک یک ترکیب پیچیده از ماده های بیوژئوشیمیائی محسوب میشود. متخصصین این رشته سعی می کنند تا سر حد امکان شرایطی را فراهم کنند تا گیاهان در آن امکان رشد و نمو یابند و از این طریق نه تنها امنیت غذائی ملتها را تامین کنند بلکه جلوی سیلابهای ویرانگر و طوفانهای شن نیز گرفته میشود.

افزون بر آن خاکها...................... بقیه در ادامه مطلب

خاک و خاکشناس:

خاک، ترکیب پیچیده ای است که در شاخه های مختلف از علوم، مورد بررسی قرار میگیرد. از رشته خاکشناسی soil science که جنبه های زیستی آن را بیشتر از همه مورد توجه قرار میدهد تا رشته های مکانیک خاک که جنبه هائی از خاک را که در احداث سازه های مختلف مورد نیاز است، همه را در بر میگیرد.

شاید برای شما جالب باشد که بدانید حتی در ساخت شیره انگور و در قسمت های دیگر از صنایع غذائی و شوینده ها ، در صنایع فولاد، خاک نسوز،چینی، کاشی و حتی دفترچه های بیمه شما که دیگر کاربن نمی خواهد همه از نوعی از خاک در آن استفاده شده است.

از دید مهندسین کشاورزی یا خاکشناسان، خاک یک ترکیب پیچیده از ماده های بیوژئوشیمیائی محسوب میشود. متخصصین این رشته سعی می کنند تا سر حد امکان شرایطی را فراهم کنند تا گیاهان در آن امکان رشد و نمو یابند و از این طریق نه تنها امنیت غذائی ملتها را تامین کنند بلکه جلوی سیلابهای ویرانگر و طوفانهای شن نیز گرفته میشود.

افزون بر آن خاکها سیستمهای اکولوژیکی فعالی هستند که وظیفه نگهداری گیاهان را بر عهده دارند و تامین کننده آب و مواد غذائی برای گیاهان می باشند. از سوی دیگر هوای لازم برای نگهداری و رشد انبوه میکروارگانیسم هائی که در چرخه ماده های حیاتی دخالت دارند، بوسیله خاک تامین می شود.

فعالیت در زمینه فرسایش و حفاظت خاک، در حوزه های فعالیت متخصصین این رشته است. (هر چند که تخصصی تر شدن دروس این رشته و حذف برخی دروس از دوران کارشناسی احساس میشود). جالب است بدانید در یک برنامه حساب شده علمی به موازات احداث یک سد، فعالیت متخصصین حفاظت خاک و آبخیزداری شروع میشود. چرا که این دانشمندان سعی بر این دارند که فرسایش خاک یعنی کنده شدن بیش از حد و حرکت خاک را که فراتر از روند طبیعی آن صورت میگیرد را کند یا متوقف کنند و خاک را تثبیت نمایند. چرا که در غیر اینصورت سدهای احداثی به جز انبار رسوب نخواهند بود و طول عمر سدها کاهش یافته که میلیاردها تومان خسارت مالی در بر خواهد داشت.

در این رشته شیمی خاک، حاصلخیزی و تغذیه گیاه و کود، بیولوژی خاک و بیوشیمی، فیزیک خاک، رده بندی و ژنز خاک، فرسایش ( آبی و بادی ) و حفاظت خاک و کیفیت خاک و ... در کلیه سطوح مورد بحث و تحقیق موشکافانه قرار گرفته و این رشته را به رشته ای حیاتی، ظریف اما کاملاً فنی و استراتژیک در دنیا مطرح ساخته است. متاسفانه در زمینه های ذکر شده شکاف بین کشورهای پیشرفته با سایر کشورها زیاد است که تلاش و همت بزرگی را از محققین و مسئولین می طلبد. بعنوان مثال مشکلاتی همچون سیل هائی مثل گلستان و سایر فجایع برای اکثر کشورهای پیشرفته کاملاً حل شده است.

اما خاک از دید مهندس عمران، در زمینه های راه و سد و ساختمان، بحثی دیگر و شاید معکوس است، هر چند در برخی زمینه ها همپوشانی را با کار مربوط به خاکشناسان احساس می کنیم. یک مهندس عمران سعی می کند خاک را فشرده کند یعنی عکس کار یک خاکشناس، که از دید بیولوژیکی کار می کند و حتی الا مکان سعی میکند که استحکام را بیشتر كند.





دستور العمل نمونه برداری از خاك
________________________________________
دستور العمل نمونه برداری از خاك
تجزیه خاك
تجریه خاك برای تمام محصولات كشاورزی اساس توصیه كودی می‌باشد. نمونه‌هایی كه از مزارع آزمایشی گرفته می‌شود از اهمیت خاصی برخوردار است. چه این نمونه‌ها اساس آزمایشات را تشكیل می‌دهند. نمونه‌های خاك از نظر مقدار مواد غذایی و سایر مواد مربوطه مورد تجزیه قرار می‌گیرند.
نمونه خاك
ایده‌آل‌ترین نمونه خاك بایستی حداقل 400 گرم وزن داشته باشد مگر اینكه مقدار بیشتر از 400 گرم درخواست شده باشد. نمونه‌ها بایستی داخل یك پاكت پلاستیكی ریخته شود و خود داخل پاكت دیگری قرار گیرد. اطلاعات هر نمونه را بایستی طوری روی پاكت نوشت كه پاك نشده و بتوان آن را خواند. اطلاعات بایستی شامل محل نمونه‌برداری، نام زارع یا مشتری و نوع محصول باشد.
به‌عنوان یك قاعده كلی مزارعی كه تا 10 هكتار وسعت داشته باشند را به‌عنوان یك واحد نمونه‌برداری می‌توان محسوب كرد. با توجه به این نكته كه كل مزرعه از بابت جنس خاك، نوع زراعت قبلی و نوع كود استفاده شده یكسان باشد. مزارع بزرگ و مزارعی كه از یك‌دستی برخوردار نیستند باید به قطعات كوچكتر یك‌دست تقسیم و از هر قسمت جداگانه نمونه‌برداری كرد.
وسایل مورد نیاز نمونه‌برداری
1- مته نمونه‌برداری چرخشی (در صورت در دسترس نبودن بیل و یا بیلچه ترجیحا" از جنس ضدزنگ)
2- سطل پلاستیكی بزرگ
3- پاكت پلاستیكی نمونه‌برداری
4- برچسب بزرگ

نمونه‌برداری از خاك باغات مركبات و میوه‌جات
نمونه‌ای كه به آزمایشگاه‌های فوسین ارسال می‌گردد بایستی نماینده تمامی منطقه‌ای باشد كه در آن آزمایش پیاده می‌گردد. زمین محل آزمایش بایستی كاملاً یكنواخت بوده و هیچ تفاوت آشكاری در آن دیده نشود. برای تهیه یك نمونه بایستی در مسیری به شكل " w " در سطح مزرعه نمونه‌های فرعی تهیه گردد.
توصیه می‌شود كه برای تهیه هر نمونه 20 تا 30 نمونه فرعی گرفته شود. نمونه‌های فرعی بایستی كاملاً مخلوط شده و از آن یك نمونه 400 گرمی برای ارسال به آزمایشگاه تهیه شود.
مسیر گرفتن نمونه‌های فرعی

 
نمونه‌برداری خاك برای باغات مركبات ومیوه‌جات بایستی از عمق 25 تا 30 سانتیمتری تهیه گردد و قبل از نمونه‌برداری پنج سانتیمتر از پوشش روی خاك برابر شكل زیر كنار زده شود
.
در باغات مركبات و میوه‌جات تهیه نمونه‌های فرعی بایستی به روش " w " شكل باشد و محل گرفتن آنها بایستی از محیط اطراف برابر شكل زیر باشد.نمونه‌برداری بایستی از منطقه‌ای در زیر تاج درخت گرفته شود.
 
نمونه‌ها بایستی طوری از زمین اطراف درخت گرفته شود كه نماینده خاك پای درخت باشد. قابل توجه است كه خاك بین ردیف درختان وضعیت متفاوتی از خاك زیر درخت دارد. بایستی بخاطر داشت كه وسائل نمونه‌برداری طوری تمیز باشد كه مانع آلودگی نمونه‌ها گردد. همچنین نمونه‌برداری نبایستی بعد از كود پاشی صورت گیرد.

محل آزمایش
نمونه خاك بایستی نماینده منطقه مورد آزمایش باشد. شرایط منطقه می‌بایست یكنواخت باشد. اندازه مزرعه آزمایشی با توجه به روش مصرف فرآورده و همچنین هدف آزمایش كه تحقیقاتی و یا ترویجی باشد متفاوت است.
__________________
طرز نمونه‌برداری از خاك مزارع
1- انتخاب مسیر نمونه‌برداری
با استفاده از شكل W می‌توانیم مسیر نمونه‌برداری خود در مزرعه را تعیین كنیم. با توجه به شكل‌های پایین Wفرضی را طوری روی زمین تصویر می‌كنیم كه شروع و پایانش دور از محل ورود به مزرعه باشد و همچنین از نقاطی كه نمایانگر كل زمین نیست نیز نگذرد (مثل كنار پرچین‌ها، محل انبار شده كود حیوانی، محل‌های آغشته به ذغال و خاكستر چوب و غیره).


 
2- چگونگی انجام عمل نمونه‌برداری
در مسیر W فرض شده بر روی زمین حداقل 20 نمونه (و نه به هیچ وجه كمتر) با فاصله‌های مناسب به شرح زیر برمی‌داریم. ابتدا 5 سانتیمتر رویه خاك را كاملاً كنار می‌زنیم كیلو از خاك در عمق 15 سانتیمتری (15 سانتیمتر بعد از برداشتن 5 سانتمیتر رویه خاك) را برداشته داخل سطل پلاستیكی می‌ریزیم.
بنابراین حداقل بیست بار نمونه‌برداری حدود 10 كیلوگرم خاك داخل سطل است. خاك داخل سطل را به‌خوبی به‌هم می‌زنیم و سعی می‌كنیم خاكی از درون سطل بیرون نریزد از خاك مخلوط شده داخل سطل بیشتر از نصف كیسه پلاستیكی نمونه‌برداری (حدود 1000-750 گرم) را پرمی‌كنیم و سر كیسه را محكم می‌بندیم. سپس روی كیسه برچسب زده، مشخصات مزرعه از قبیل جنس خاك، نوع محصول، محصول مورد كشت در آینده، كشت قبلی، اسم مزرعه، محل مزرعه، تاریخ نمونه‌برداری و نام نمونه‌بردار را ذكر می‌كنیم.



نكات كلی و مهم در نمونه‌برداری
1- خاك نمونه‌برداری شده نمی‌بایست حاوی برگ و ساقه گیاهان باشد.
2- قبل از شروع به نمونه‌برداری از تمیز بودن وسایل نمونه‌برداری (مته یا بیل، بیلچه، سطل) مطمئن شویم.
3- بعد از دادن كود به زمین نمونه‌برداری نكنیم. بهترین زمان نمونه‌برداری بعد از برداشت محصول است.
4- یكی از مهمترین نكات اطمینان از صحت مشخصات ذكر شده بر روی برچسب است.

نظرات() 
http://lottelette.hatenablog.com
دوشنبه 1 خرداد 1396 12:45 ق.ظ
Great beat ! I wish to apprentice while you amend your website, how
can i subscribe for a blog website? The account helped
me a acceptable deal. I had been tiny bit acquainted of this your broadcast
offered bright clear concept
BHW
جمعه 1 اردیبهشت 1396 02:23 ب.ظ
Hi there! This article couldn't be written much better!

Looking through this post reminds me of my previous roommate!
He continually kept preaching about this.
I will send this article to him. Fairly certain he'll have
a good read. Thanks for sharing!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

نظرسنجی

    وبلاگ را چگونه ارزیابی میکنید ؟










تبلیغات پیامکی تبلیغات پیامکی

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :